معماری معاصر ایران از نگاه میرمیران

مطالب معماری
تایپوگرافی
  • خیلی کوچک کوچک متوسط بزرگ خیلی بزرگ
  • پیش فرض Helvetica Segoe Georgia Times

معماری معاصر ایران از نگاه میرمیران ، معماری معاصر ایران ، معماری معاصر ایران قبل و بعد از انقلاب ، تاریخچه معماری معاصر ایران ، آثار برتر معماری معاصر ایران ، بناهای معاصر ایران

در این مطلب کامل قصد داریم تا شما را با معماری معاصر ایران از نگاه میرمیران و تاریخچه آن آشنا کنیم. همچنین به معرفی آثار برتر معماری معاصر ایران و بناهای معاصر ایران که شاخص میباشند میپردازیم. میرمیران معاری معاصر ایران را به دو دوره ی قبل و بعد از انقلاب تقسیم میکند.
بررس ي تحولات معماری معاصر ايران در دوره ي ها مختلف، از نظر چگونگی توجـه بـه معمـار ي گذشته، موضوعی است كه سيد هادی میرمیران، بارها در سخنرانی ها و نوشته های خودش، به آن پرداخته است. به اعتقاد او، معماری معاصر ايران اگرچه در بخـش عمـده خـود، همـواره دغدغـه تاریخی معماری ایران را داشته و تلاشهایی را در جهت برقراری پیوند با معماری گذشته و تـداوم آن به عمل آورده است، بنابراین توجه معماری ایران به معمار ي گذشـته، بيشـتر سـطحی و ظـاهری بوده و توجه چندان عمیقی به روح كلی معماری گذشته و نیز اصول و مبانی آن و به كارگری این اصول و به ویژه تكامل آن، نداشته است.
از دیگاه میرمیران، شروع معماری معاصر ايران را ميتوان از سال 1300 شمسی به بعـد تصور كرد. دورهایی كه در اثر تحولات سياسی و اجتماعی جریان زندگی اجتمـاعی و اقتصـادی ایران تغییر كرد، سيمای شهرها ایران متحول شد و ساختمان های جدیدی متناسب با نیازهای زندگی مدرن ، ماننــد واحــدها و مجموعــه هــای مســكونی جديــد، ادارات، كارخانجــات، بانكهــا، ایستگاه های راه آهن، دانشگاهها و ...، در شهرها به وجود آمدند این بناها بر خلاف بناها ي قبل از تاریخی معاصر كه به دست معماران سنتی طراح ي و ساخته ميشدند، به تدرج به دسـت معمـاران تحصيلكرده طراحی گردیدند که این معماران در ابتدا عمدتاً غيرانی بودنـد و سـپس به تدریج معماران ايرانی كه در مدارس معماری خارج از ايران تحصیل كرده بودند و به دنبال آن، با ایجاد اولین مدرسه معماری ایران در حدود سالهای 1320 ،معماران دانش آموخته در داخل ايران، نیز به آنها اضافه شدند


میرمیران با پيشفرض آغاز معماری معاصر ايران از اوایل سال 1300 ، معمـار ي معاصـر ایران را، از نظر چگونگی توجه به معماری گذشته، به چهار دوره مختلف تقسیم میکند:

  • دوره اول معماری معاصر ایران: از سال 1300 تا 1320 :

در این دوره، آثار مهم معماری معاصر غالباً به سفارش حاكم (پهلوی اول) به دست معماران خارجی ساخته میشد، بناهایی با معماری حجیم و سنگین كه در آنها سـعی شـده بـود معمـاری گذشـته ایران، به ویژه معماری دوران هخامنشی و ساسانی مورد توجه قرار گیرد، توجه ی صرفاً محدود به تكر ار سطحی و ظاهری عناصر و شكل بناهای عظیم و باشكوه معماری گذشته ايران. البته در این دوره كارهای دیگری نیز ساخته شدند كه در آنها عناصری از معماری دوره اسلام با عناصری از معماری اروپا يی در هم آمیخته شده بود. عمده آثار این دوره، بجز چند اثر معدود مانند موزه ايران باستان، كار آندره گدار، به رغم خلـوص، اسـتواری و اسـتحكامشـان، از ارزش چندانی به لحاظ برقراری پیوندی عمیق با گذشته، برخوردار نيستند.

 

موزه ایران باستان اثر آندره گدار
موزه ایران باستان اثر آندره گدار

 

  • دوره دوم معماری معاصر ایران: از سال 132 تا اواخر دهه 1340 :

در این دوره كه از آغاز حكومت پهلوی دوم شروع ميشود، كارها ي مهم معماری عمدتاً به دست چند معمار ايرانی مانند محسـن فروغـی ، هوشـنگ سـيحون و عبـدالعزیز فرمانفرماييـان سـاخته میشد. بناهای این دوره بر اساس اصول و مبان ي معماری مدرن شـكل مـيگرفتنـد، امـا كماكـان توجه به معماری گذشته، در قالب استفاده از الگوها و هندسه معمـاری ایران، در آنهـا بـه چشـم ميخورد. اگرچه این توجه از کیفیتی معمارانه تر نسبت به دوره ی های قبل برخوردار بود، لـیكن بـه زعم میرمیران، در این دوره نیز كار مهمی در به کارگیری اصول و مبانی معماری ایرانی و تكامـل آن به انجام نرسید از برجسته ترین این كارها این دوره، ميتوان به آرامگاه بوعلی سینا در همدان،
كار هوشنگ سيحون اشاره كرد.

 

آرامگاه بوعلی سینا همدان اثر هوشنگ سیحون
آرامگاه بوعلی سینا همدان اثر هوشنگ سیحون

 

  • دوره سوم معماری معاصر ایران: از سال 1340 تا 1357 :

دوره سوم معماری معاصر ايران همزمان با سالهـای آخـر معمـاری مـدرن اسـت، دوره ای كـه معماری مدرن با چالش های جدی روبه رو است و به تدریج یک جریان تاریخ گرا در بطـن آن شـكل میگیرد . معماران ايرانی این دوره همچون نـادر اردلان، كـامران دیبا و حسـین امانـت، در پـی پدید آوردن آثاری بودند كه پيوندی عمیق تر با معمـاری گذشـته ا يـران برقـرار سـازند . آثـار این معماران كه از نمونه های خوب آنها ميتوان به مركز آموزش مديریت، كـار نـادر اردلان و مـوزه هنرهای معاصر، اثر كامران دیبا اشاره كرد، در ایجاد رابطه با معمـاری گذشـته، نسـبت بـه آثـار ، دوره های قبلی در سطحی بالاتر قرار ميگیرند.

 

مـوزه هنرهای معاصر اثر كامران دیبا
مـوزه هنرهای معاصر اثر كامران دیبا

 

  • دوره چهارم معماری معاصر ایران: از سال 1357 تاکنون :

این دوره كه پس از يپروزی انقلاب و همزمان با شروع جريان های پست در مدرن در معماری جهـان شكل گرفته است، تا هم اكنون نیز ادامه دارد. معماران ايرانی پس از پيروز ي انقلاب سـعی كردنـد كه آثار خود را با هو يتی مستقل و متکی بر ميراث گذشته معماری ایران بنا كننـد . از طـرف د يگـر مبانی معماری پست مدرن نیز توجه جدی به معماری گذشته سرزمین ها را مطرح میساخت پیامد مشترک این دو پدیده موازی، خلق آثاری در این دوره بـود كـه بـا بـه كـارگیری افراطـی عناصـر معماری گذشته (به ویژه معماری دوره اسلامی )، عطر و بو يی پست مدرنيستی داشتند. اگرچـه در ابتدای این دوره، برخورد با معماری گذشته سطحی كلیشه ای و فاقد عمق و هویت بـود، امـا بـه اعتقاد میرميران، در سال های بعد، به ویژه در دو دهه اخیر جریانی نو، بـا توجـه بـه تجربیات دوره های قبل، در معماری ایران شكل گرفته كه در صدد ايفای نقش در معماری معاصر جهان، با تکیه بر ميراث بزرگ معماری این سرزمین است میرمیران آثار معماران این جریان جدید را بـه
سه دسته تقسیم میكند:


1- آثاری كه عناصر و الگوهای معماری ایرانی را با برداشتی نوین بكار گرفته انـد، ماننـد سـه طـرح ارائه شده برای فرهنگستانهای جمهوری اسلامی ایران، اثر سيد هادی میرمیران، علی اكبر صارمی و داراب دیبا .

 

فرهنگستان های جمهوری اسلامی ایران اثر سيد هادی میرمیران
فرهنگستان های جمهوری اسلامی ایران اثر سيد هادی میرمیران

 

2- كارهایی كه در آنها تنها به اصول و مبانی معماری ایرانی و الگوهای بكار گرفته شـده در آن اكتفـا نشده و با توجه كل تری به فرهنگ ايران، كه شامل اسـطوره هـا، مفـاهیم ، مضـامین و خـاطره هـا ی فرهنگی نیز هست، از سایر زمینه های هنر، همچـون شـعر و ادبيـات بـه عنـوان دسـت مایه های خلاقیت معمارانه استفاده گردیده است، مانند سه طرح ارائه شده برای كتابخانه ملی اثر سيد هادی
میرمیران، كامران صفامنش و فرهاد احمدی.

 

كتابخانه ملی اثر سيد هادی میرمیران، كامران صفامنش و فرهاد احمدی
كتابخانه ملی اثر سيد هادی میرمیران، كامران صفامنش و فرهاد احمدی

 

3- كارهایی كه با اندیشه و رويكردی جهانی و در تعامل با گفتمان فكـری معمـاری پیشروی جهـان شكل گرفته اند، ضمن اينكه توجه به معماری گذشته ايران در بطن آنها رسوب نموده است، ماننـد سفارتخانه ايران در ژاپن، اثر حسین شیخ زین الدین، سفارتخانه ايران در آلبانی اثـر علـی اكبـر صارمی و كنسول گری ایران در فرانكفورت، اثر سيد هادی میرمیران.

 

سفارتخانه ايران در آلبانی اثـر علـی اكبـر صارمی
سفارتخانه ايران در آلبانی اثـر علـی اكبـر صارمی